Abu Dhabi Bookfair 2009

Verschillende boeken werden de afgelopen week gestolen van onze stand op de boekenbeurs van Abu Dhabi - dat vonden wij verheugend aangezien het wees op serieuze belangstelling voor onze boeken. Dat de Encyclopedie van de domheid van Matthijs van Boxsel van onze stand werd ontvreemd, zagen wij als een vorm van bijzondere intelligentie, waarom wij dan ook moesten glimlachen. Wie de intelligentie bezit de domheid te willen leren kennen, een dergelijke lezer moet je koesteren. Onze missie was bij wijze van spreken geslaagd.

Gelukkig manifesteerde dat succes zich ook op andere manier, daarvan hier een kort verslag:

De Abu Dhabi Bookfair werkt nu sinds drie jaar samen met de Frankfurter Buchmesse en wil graag het boekencentrum zijn van de Arabische wereld. De ambities zijn zo groot als de wolkenkrabbers die in een razend tempo in de woestijn oprijzen. Ongeveer anderhalf jaar geleden lanceerden de sjeiks die het politieke en culturele leven van de Emiraten beheersen een tweetal stichtingen (Al Makhtoum in Dubaï, Kalima in Abu Dhabi) om de Arabische wereld te openen voor andere culturen, ook die van het westen. Dialoog is het sleutelwoord. Het vertaalbeleid is daarbij in hun opvatting cruciaal.

Enorme vertaalprogramma’s werden opgetuigd, the sky was werkelijk the limit. Grootscheeps werd werk gemaakt van de vertaling van in eerste instantie de klassieke auteurs en filosofen, al gauw slopen daar echter mindere, zelfs totaal onbeduidende werken doorheen. Bovendien was er nog niet serieus nagedacht over de distributie, al lange tijd een van de grote problemen waar uitgevers in deze regio mee kampen. Voor de afzet van hun boeken zijn ze grotendeels afhankelijk van het grote aantal boekenbeurzen dat bestaat; boekhandels, goede bibliotheken, schoolbibliotheken ontbreken echter in veel landen, en een heuse leescultuur zal moeten worden geïnstalleerd.

Uit alles blijkt dat er in korte tijd, geholpen door de expertise van onder meer de Frankfurter Buchmesse, serieus is nagedacht over deze problematiek. Aan systemen voor een betere distributie wordt met buitenlandse steun gewerkt, leesbevordering wordt serieus ter hand genomen, ook over de vestiging van bibliotheken wordt gedacht. Er ontstaan verbanden van uitgevers in de verschillende landen van de Arabische wereld die willen gaan samenwerken als het gaat om de vertaling, uitgave en verspreiding van boeken. Waar mogelijk zal ook het NLPVF steun bieden, zowel met kennis over infrastructuur, als via het creëren van een duurzaam vertaalbeleid: investering in de opleiding, begeleiding en rechtvaardige honorering van vertalers. Genoemde fondsen en ook de uitgevers die wij spraken nemen dat laatste ook ter harte. Dit zal in de nabije toekomst ongetwijfeld gaan leiden tot meer kwaliteitsvertalingen in de beide richtingen: Nederlands-Arabisch en Arabisch-Nederlands.

De Bookfair zelf was dit jaar opnieuw aanzienlijk gegroeid in omvang en het aantal bezoekers was opzienbarend. Vooral in het weekend liepen duizenden gezinnen met kinderen rond die voor een jaar boeken naar huis sleepten. Schoolklassen, duizenden kindjes in vrolijke uniforms gingen in polonaise door de hal van de beurs en kochten met coupons van de sjeiks tegen een gereduceerd tarief boeken in. In totaal waren er 637 stands uit 52 verschillende landen. Ook was er een grote afdeling met voor het eerst in de Arabische wereld uitstallingen van boekantiquaren uit onder meer Engeland, Duitsland en Nederland. Speciale aandacht was er voor vrouwen in de boekenindustrie en voor thema’s als piraterij. Professionalisering van het boekenbedrijf en ordentelijke betaling van rechten stonden centraal in een symposium over copyright.

Het NLPVF (vertegenwoordigd door Bas Pauw, Maarten Valken en ondergetekende) presenteerde dit jaar een speciaal voor de gelegenheid samengestelde brochure in het Arabisch en Engels. Daarin een selectie van klassieken en contemporaine literatuur, fictie en non fictie en kinder- en jeugdliteratuur. Over de volle breedte van de literatuur troffen wij belangstelling, serieuzer en gemotiveerder dan ooit. Kalima heeft ons een samenwerking voor de langere duur voorgesteld en wil in eerste instantie een selectie uit de non fictie doen vertalen en uitgeven. Ook is het fonds geïnteresseerd in plannen voor de opleiding van vertalers. Al Makhtoum wil graag met ons samenwerken op de kinderboekenbeurs van Dubaï die volgend jaar februari voor het eerst zal worden georganiseerd. Uitgevers uit de oude wereld (Libanon, Egypte, Marokko, Algerije) willen een begin maken met een aantal Nederlandse romans. Krijgen deze uitgevers de deals met de Nederlandse uitgevers binnen een paar weken rond dan kunnen ze aanspraak maken op een toelage van 1000 Amerikaanse dollar van de beursorganisatie KITAB in het programma “Spotlight on rights”. Zo proberen verschillende organisaties met alle middelen het verkeer met name ook tussen Oost en West te verbeteren. Het NLPVF zal uiteraard waar nodig bemiddelend optreden en de communicatie tussen uitgevers uit de Arabische wereld en Nederland ondersteunen.

De lijst van boeken, waarvoor concrete belangstelling is:

• Hella Haasse, Oeroeg
• Cees Nooteboom, Rituelen & Het geluid van Zijn naam
• Willem Frederik Hermans, Nooit meer slapen
• Margriet de Moor, Kreutzersonate
• Tommy Wieringa, Joe Speedboot
• Kader Abdolah, Spijkerschrift
• Harry Mulisch, Het stenen bruidsbed
• Johan Huizinga, Homo ludens
• Matthijs van Boxsel, Encyclopedie van de domheid
• Piet Vroon, Verborgen verleider
• Salomon Kroonenberg, De menselijke maat
• Johan Goudsblom, Vuur en beschaving
• Herman Pleij, Van karmijn, purper en blauw
• P.C. Emmer, De Nederlandse slavenhandel 1500-1850
• Fik Meijer, Gladiatoren
• Abram de Swaan, Woorden van de wereld
• Max Velthuijs, Kikker is verliefd
• Bas Haring, Kaas en de evolutietheorie

Henk Pröpper

P.S. De brochure is te downloaden als pdf-bestand op www.nlpvf.nl/nl/informatie/publicaties/

Gepubliceerd: 25 maart 2009 [ columns ]